112 mi, acil servis mi, aile hekimi mi? Yanlış kapı hem sizi hem sırada bekleyeni geciktiriyor

Hastane acil servisleri yılın her günü dolu. Bu yoğunluğun önemli bir bölümü, aslında aile sağlığı merkezinde ya da poliklinikte çözülebilecek şikâyetlerden oluşuyor. Sonuç ikili bir kayıp: hasta saatlerce bekliyor, gerçek acil vaka ise aynı kuyruğa takılıyor.

Ayrımı yapmak göründüğü kadar zor değil.

Beklemeden 112 arayın

Aşağıdaki durumlarda hastaneye kendi imkânınızla gitmeye çalışmak bile zaman kaybı olabilir; ambulans yolda müdahaleye başlar.

• Felç belirtileri: yüzün bir tarafının kayması, bir kolda ani güçsüzlük, konuşmanın bozulması
• Göğüste baskı, sıkışma ya da kola, çeneye vuran ağrı
• Ciddi nefes darlığı, morarma
• Bilinç kaybı, uyandırılamama
• Durdurulamayan kanama
• Havale, bitmeyen nöbet
• Ciddi yaralanma, yüksekten düşme, trafik kazası
• Zehirlenme şüphesi, ilaç aşırı alımı
• Geniş yanık
• Alerjiye bağlı yüz, dil, boğaz şişmesi

Acil servise gidin

Hayati tehlike görünmüyor ama bekleyemeyecek durumlardır:

• Dikiş gerektirecek kesikler
• Kırık şüphesi, şekil bozukluğu olan şişlik
• Şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı
• Dinmeyen kusma, sıvı alamama
• Bebeklerde yüksek ateş, halsizlik, emmeme
• Göze yabancı cisim ya da kimyasal teması

Aile hekiminize gidin

Acil servise taşınmasına gerek olmayan, çoğu zaman aynı gün çözülen başlıklar:

• Ateş, boğaz ağrısı, öksürük, nezle
• Reçete yenileme ve ilaç raporu
• Kronik hastalık kontrolü: tansiyon, şeker, tiroid
• Tahlil isteme ve sonuç değerlendirmesi
• Aşılar
• Hastaneye sevk
• Kısa süreli iş göremezlik raporu

Triyaj nasıl işliyor

Acil servise gelen her hasta, geliş sırasına göre değil aciliyetine göre sıraya alınıyor. Hayati tehlike taşıyan hasta en öne geçiyor; acil olmayan başvuru en sona yazılıyor.

Yani acil olmayan bir şikâyetle acil servise gitmek, işi hızlandırmıyor, aksine yavaşlatıyor. Aynı şikâyetle aile sağlığı merkezine gidildiğinde çoğu zaman beklemeden sonuç alınıyor.

Giderken yanınıza alın

• Kimlik
• Sürekli kullandığınız ilaçların listesi ya da kutuları
• Bilinen alerjileriniz
• Varsa son tahlil ve rapor çıktıları

Bu dört şey, doktorun doğru kararı daha hızlı vermesini sağlıyor.