Çocuklarda Şiddet Eğilimi Artıyor

Son günlerde yaşanan şiddet olayları, toplumun vicdanını derinden yaraladı. Manisa'da bir lisenin önünde 15 yaşındaki bir öğrenci silahla ateş açması, çocuklarda şiddet eğiliminin artmasına dikkat çekti. Bu olay, fiziki güvenlik önlemlerinin ötesinde, çocukların ruh dünyasında biriken tehlikeli sinyallerin yeniden sorgulanmasını zorunlu kıldı.

Dijital Dünya ve Çocuklar

Çocuk Gelişimi Uzmanı ve Öğretim Görevlisi Merve Mercan, dijital dünyada çocukların kontrolsüz bırakılmasının devasa riskler barındırdığını söyledi. Mercan, özellikle 12-16 yaş döneminde ebeveyn denetiminin hayati önem taşıdığına dikkat çekti. Cihaz kullanımı için süre sınırları, içerik filtreleri ve dijital okuryazarlığın şart olduğunu dile getirdi. Araştırmaların internet kullanımını konuşarak yöneten ailelerde riskli davranışların daha düşük olduğunu gösteren Mercan, "Özetle dijital dünyada çocuklara sınırsız özgürlük vermek, onları yalnız bırakmak anlamına gelir. Çocukların asıl ihtiyaç duydukları şey güven veren ebeveyn rehberliğidir" diye konuştu.

Ebeveynlerin Rolü

Çocuk ve Ergen Klinik Psikoloğu Eliz Avcı, kontrolün niteliğine vurgu yaptı. Avcı, ebeveynlerin özellikle şiddet olaylarının ardından kaygıyla birlikte çocukları üzerinde daha fazla kontrol kurmaya yönelmelerinin anlaşılabilir olduğunu ancak kontrolün niteliğinin büyük önem taşıdığını belirtti. Güce, katı cezalandırmaya ve ‘Ben öyle söylediğim için’ anlayışına dayanan baskıcı kontrol, çocuğun kuralları neden benimsediğini anlamasını sağlamıyor. Bu durumda çocuk davranışını yalnızca yakalanma veya cezalandırılma korkusuyla sınırlandırabilir. Baskı ve korkuyla yönetilen çocuklar, ebeveyn veya başka bir otorite ortamdan çekildiğinde sınırları aşan ve riskli davranışlara daha açık hale gelebilir.

Özellikle ergenlik döneminde daha yetkin, tutarlı ve demokratik bir denetim anlayışı önem taşıyor. Bu yaklaşımda amaç yalnızca çocuğun ne yaptığını kontrol etmek değil; çocuğun yaptığı davranışların nedenlerini ve sonuçlarını anlayabilmesini sağlamak. Kuralların neden konulduğunun çocuğun anlayabileceği bir şekilde açıklanması, “Bunu yapma” demek yerine davranışın olası sonuçlarının konuşulması, çocuğun kendi kararlarının sorumluluğunu geliştirmesine yardımcı olabilir. Buradaki temel hedef, çocuğun “Neden bunu yapmalıyım ya da yapmamalıyım?” sorusuna cevap verebilmesi. Böylelikle çocuk yalnızca ebeveyni yanında olduğu için değil, davranışının sonuçlarını öngörebildiği ve kendi sınırlarını oluşturabildiği için daha sağlıklı seçimler yapmayı öğrenebilir.