NAVTEX gerilimi: Türkiye, Meis açığındaki dörtlü tatbikata ve GKRY'nin kablo araştırmasına itiraz etti

Ege ve Doğu Akdeniz'de art arda yayımlanan NAVTEX duyuruları bölgede tansiyonu yeniden yükseltti. Yunanistan'ın 15 Ekim'de yayımladığı NAVTEX'e göre Meis Adası'nın güneyindeki iki ayrı bölgede Yunanistan, GKRY, Fransa ve İtalya'nın katılımıyla çok uluslu bir askerî tatbikat yapılması planlandı. Tatbikat tarihi 19 Ekim olarak duyuruldu.

Türkiye: Yunanistan'ın bildiri yetkisi yok

Türkiye, 16 Ekim'de yayımladığı karşı NAVTEX ile Yunanistan'ın söz konusu bölgede bildiri yayımlama yetkisine itirazını kayda geçirdi. Yunan basını, Türkiye'nin Girit'teki Heraklion istasyonunun bu bölge için NAVTEX yayımlama yetkisi bulunmadığını bildirdiğini aktardı.

GKRY'nin kablo araştırmasına itiraz

GKRY de 15 Ekim tarihli NAVTEX ilanıyla 21 Ekim ile 2 Kasım arasında "East to Med Corridor" (EMC) kablo sistemi kapsamında bir araştırma gemisiyle jeofizik çalışma yapılacağını duyurdu. Türkiye karşı NAVTEX'inde, araştırma yapılması planlanan alanın Türk kıta sahanlığı içinde bulunduğunu belirterek faaliyete itiraz etti.

EMC nedir?

East to Med Corridor, Asya'yı Avrupa'ya Mısır ve Süveyş güzergâhına girmeden bağlaması planlanan bir fiber optik veri kablosu projesi. Güzergâhın Suudi Arabistan, İsrail, GKRY ve Yunanistan üzerinden İtalya ve Fransa'ya uzanması öngörülüyor. Projenin ortakları arasında Suudi Arabistan'dan MENA HUB, Yunanistan'dan TTSA ve Yunan elektrik şirketi DEI yer alıyor. 2022'deki duyuruda maliyeti 850 milyon dolar olarak açıklanan projenin 2025 sonunda tamamlanması hedeflenmişti; bu takvim tutmadı.

Kablo güzergâhı daha önce de gerilime konu olmuştu. Ağustos 2025'te GKRY adına EMC için araştırma yapan Cebelitarık bayraklı Fugro Gauss gemisine karşı Türkiye karşı NAVTEX yayımlamış, Dışişleri Bakanlığı Rum yönetimini uyarmış, Deniz Kuvvetleri bölgeye hava ve deniz unsurları göndermişti. Ankara, geminin izinsiz olarak Türk kıta sahanlığında çalıştığını açıklamıştı.

Diplomatik kaynaklar: İki konu ayrı

Türk diplomatik kaynakları, Türkiye'nin uluslararası sularda yapılan askerî tatbikatlar ile kıta sahanlığındaki deniz tabanı araştırmalarını ayrı konular olarak değerlendirdiğini, Ankara'nın uluslararası hukuktan kaynaklanan hak ve menfaatlerini koruyacağını belirtti. Aynı kaynaklar, Yunan basınında tatbikatın Türkiye'ye karşı düzenlendiği ya da denizaltı kablo faaliyetleriyle bağlantılı olduğu yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını ifade etti.

GKRY'nin 21 Ekim'de başlaması planlanan araştırması, önümüzdeki günlerde bölgedeki gelişmelerin seyri açısından belirleyici olacak. Doğu Akdeniz'de deniz yetki alanları, Türkiye ile Yunanistan ve GKRY arasındaki en hassas başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.