Osman Kavala'nın tahliye ve yeniden yargılama talebi reddedildi: AİHM Büyük Daire kararı uygulanmadı

Kavala'nın avukatları, AİHM Büyük Dairesinin 25 Ağustos 2026 tarihli kararını gerekçe göstererek mahkemeye başvurmuştu. Mahkeme 13 Ekim tarihli ek kararla talepleri reddetti ve mevcut hükmün infazının devamına hükmetti.

Mahkemenin gerekçesi

Kararda, AİHM'nin pek çok kararında da vurgulandığı gibi bir temyiz mahkemesi olmadığı, delillerin değerlendirilmesinin ulusal mahkemelerin yetkisinde bulunduğu belirtildi. Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum da uluslararası mahkemelerin ulusal mahkemelere talimat verme yetkisi olmadığını söyledi.

AİHM ne karar vermişti?

AİHM Büyük Dairesi, Kavala'nın adil yargılanma hakkının ve özgürlük hakkının ihlal edildiğine, ifade ve örgütlenme özgürlüklerinin çiğnendiğine hükmetmiş; mahkûmiyetin sonuçlarının ortadan kaldırılmasını istemişti. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, ilk AİHM kararının uygulanmaması nedeniyle 2022'de Türkiye hakkında ihlal prosedürü başlatmıştı. Kavala'nın Anayasa Mahkemesine yaptığı başvuru ise henüz sonuçlanmadı. Karara karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesine itiraz edilebilecek.

Kavala dosyasının kısa kronolojisi

İş insanı Osman Kavala, Ekim 2017'de gözaltına alınıp tutuklanmıştı. Gezi Parkı davasında Şubat 2020'de beraat etmesine rağmen aynı gün başka bir soruşturma kapsamında yeniden gözaltına alındı. Nisan 2022'de İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Kavala'ya hükümeti devirmeye teşebbüs suçlamasıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verdi; karar Yargıtay tarafından onandı.

Anayasa Mahkemesi daha önce Kavala'nın bireysel başvurularını iki kez reddetmişti: Mayıs 2019'da kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına ilişkin başvuru 5'e karşı 10 oyla, 29 Aralık 2020'de ise başvuru 7'ye karşı 8 oyla reddedildi. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, AİHM'nin ilk kararının uygulanmaması nedeniyle 2022'de Türkiye hakkında ihlal prosedürü başlatmıştı.

AİHM kararları bağlayıcı mı?

Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne taraf olduğu için AİHM kararlarını uygulamakla yükümlü; Anayasa'nın 90. maddesi de usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmaların kanun hükmünde olduğunu düzenliyor. Ceza Muhakemesi Kanunu ise AİHM'nin ihlal kararı vermesi hâlinde yargılamanın yenilenmesi yolunu öngörüyor. Yerel mahkeme ise bu kez AİHM'nin bir temyiz mahkemesi olmadığı ve delil değerlendirmesinin ulusal mahkemelere ait olduğu görüşüyle talebi reddetti. Kararın uygulanmasına ilişkin süreç, Bakanlar Komitesi'nin denetiminde sürüyor.