Rus petrolünün vergi fiyatı ekimde bütçe varsayımının yüzde 60 üzerinde: Varil başına ortalama 8.699 ruble

Vergi fiyatı nedir?

Rusya'da petrol şirketlerinden alınan maden çıkarım vergisi ve diğer petrol vergileri, Rus ham petrolünün piyasa fiyatına dayanan ve aylık olarak hesaplanan bir "vergi fiyatı" üzerinden belirleniyor. Bu fiyat ruble cinsinden hesaplandığı için hem dünya petrol fiyatlarındaki hem de ruble kurundaki değişimler bütçeye giren petrol gelirlerini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle haberdeki yüzde 60'lık fark, petrolün satış fiyatının yüzde 60 zamlandığı anlamına gelmiyor; bütçe hazırlanırken öngörülen fiyat ile gerçekleşen fiyat arasındaki farkı gösteriyor.

Bütçe 59 dolara göre hesaplanmıştı

Rusya'nın federal bütçesi, Rus petrolünün varil fiyatının 59 dolar ve dolar kurunun 92,2 ruble olacağı varsayımıyla hazırlanmıştı. Bu da varil başına yaklaşık 5.440 rubleye karşılık geliyor. Reuters'ın hesaplamasına göre ekimin ilk üç haftasındaki ortalama 8.699 ruble ile bu varsayımın yaklaşık yüzde 60 üzerinde gerçekleşti. Fiyat eylül ortalamasına göre de yüzde 11 civarında yükseldi.

Hesaplamaya göre fiyatlar ve döviz kuru ay sonuna kadar mevcut seviyelerde kalırsa ekim ortalaması varil başına 8.387 ruble, yani yaklaşık 100,2 dolar olacak. Bu seviye Mart 2022'den bu yana en yüksek aylık ortalamaya işaret ediyor. Ay sonu rakamı bir tahmin; kesin veri ay kapandıktan sonra açıklanacak.

Fiyatları yukarı iten etkenler

Dünya petrol fiyatları, Orta Doğu'daki savaş ve bunun yol açtığı tedarik aksaklıkları nedeniyle varil başına 100 doların üzerinde seyrediyor. Küresel fiyatlardaki bu yükseliş, Rus petrolünün ihracat fiyatlarını da yukarı taşıdı. Petrol ve doğal gaz gelirleri Rusya federal bütçesinin önemli kalemleri arasında yer alıyor; vergi fiyatındaki artış bu gelirlerin bütçe planlamasındaki beklentinin üzerinde gerçekleşmesine katkı sağlıyor.

Öte yandan liman çıkışlı (FOB) Urals fiyatları ekim ortasında navlun maliyetleri ve Brent'teki dalgalanmayla bir miktar geriledi; bazı limanlarda varil fiyatının 80 dolar civarına indiği bildirildi. Vergi fiyatı ise ayın ortalamasına göre hesaplandığı için bu kısa süreli dalgalanmalar aylık rakama sınırlı ölçüde yansıyor.

Türkiye için ne anlama geliyor?

Türkiye, Rusya'dan ham petrol ve petrol ürünleri alan ülkeler arasında bulunuyor. Dünya petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde seyretmesi Türkiye'de akaryakıt fiyatlarını ve enerji ithalat faturasını da doğrudan etkiliyor. Pompa fiyatlarındaki değişimler, Brent petroldeki hareketler ve döviz kuruna bağlı olarak belirleniyor.