Rusya-Afrika Zirvesi ikinci gününde: Putin "Afrika çok kutuplu dünyanın merkezlerinden biri olabilir" dedi, 33 belge imzalanacak

Güncelleme, 30 Ekim: Zirve bildirgesi yayımlandı

Rusya-Afrika Zirvesi'nin sonunda kabul edilen bildirge Kremlin'in internet sitesinde yayımlandı. RIA Novosti'nin aktardığına göre taraflar bildirgede uluslararası hukukun rolünü güçlendirmek için çabalarını birleştirme, egemen varlıkların dondurulmasına ve el konulması girişimlerine karşı çıkma, insansız hava araçları dahil yeni teknolojileri kullanan terör örgütlerine karşı iş birliğini artırma ve G20 içinde koordinasyonu genişletme konusunda uzlaştı. Yapay zekânın sivil kullanımına ilişkin ayrı bir bildirgede ise yapay zekâ alanında kadro yetiştirilmesinde iş birliği yapılması ve yapay zekâ geliştiricilerinin teknolojilerinin kullanıldığı ülkelerin yasalarına uyması çağrısı yer aldı. Taraflar ayrıca dijital ve teknolojik eşitsizliğin giderilmesi için birlikte çalışma kararı aldı.

Rusya'nın başkenti Moskova, iki gündür Afrika kıtasından gelen liderleri ağırlıyor. 28 Ekim'de forum oturumlarıyla başlayan üçüncü Rusya-Afrika Zirvesi, bugün genel kurul oturumu, ikili görüşmeler ve imza töreniyle tamamlanacak. Zirve, 2019'da Soçi'de ve 2023'te Sankt-Peterburg'da yapılan toplantıların ardından bu formatın üçüncü buluşması. Zirvenin öncesini dünkü haberimizde aktarmıştık.

Putin: Afrika'nın kilit merkezlerden biri olmasını destekliyoruz

RIA Novosti'nin aktardığına göre Putin, genel kurul oturumunda Rusya'nın Afrika'nın çok kutuplu yeni dünya düzeninde kilit merkezlerden biri olarak yükselmesini her yönüyle desteklediğini söyledi. Putin, bir gün önce yaptığı açıklamada da Rusya ile Afrika ülkelerinin önümüzdeki üç yılı kapsayan bir eylem planı kabul edeceğini belirtmiş, Afrika ülkelerinin Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ile karşılıklı yarara dayalı ilişkiler kurmasını desteklediklerini ifade etmişti.

Rus ajanslarının aktardığına göre Putin, Rusya'nın terörle mücadelede Afrika ülkelerine yardıma hazır olduğunu da söyledi. Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov, zirve öncesinde Putin'in konuşmasında uluslararası ilişkiler sisteminin bugünkü durumunu değerlendireceğini, Afrika'nın BM ve diğer uluslararası kuruluşlardaki artan rolüne özel önem vereceğini, ortak ticari-ekonomik ve insani projelere değineceğini açıklamıştı.

Hangi belgeler imzalanacak?

Uşakov'un açıklamasına göre zirvenin sonunda Afrika ülkeleriyle hükümetler arası ve kurumlar arası anlaşmalar, mutabakat zaptları ve ticari sözleşmelerden oluşan toplam 33 belge imzalanacak. Bunların başında zirvenin ortak siyasi bildirisi, 2027-2029 dönemini kapsayan yeni Rusya-Afrika eylem planı ve yapay zekânın sivil alanda kullanımına ilişkin iş birliği bildirisi geliyor. İmza töreninin ardından Putin ve eş başkan Ndayishimiye'nin basına açıklama yapması planlanıyor.

Rusya'nın BM Daimi Temsilci Yardımcısı Anna Yevstigneyeva, RIA Novosti'ye yaptığı açıklamada Afrika'nın BM Güvenlik Konseyi'nde yeterince temsil edilmemesi konusunun zirvenin sonuç belgelerine yansımasını umduklarını söyledi. Yevstigneyeva, Afrika ülkelerinin zirveye katılımını engelleme girişimlerinin sonuçsuz kalacağını da ifade etti.

Rus yetkililerden açıklamalar

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, zirvenin Rusya-Afrika ortaklığında "yeni bir dönüm noktası" olacağını söyledi. Devlet Başkanı Danışmanı Anton Kobyakov ise RIA Novosti'ye göre Rusya'nın Afrika ülkelerine Batı'nın yeni sömürgeciliğine karşı koymalarında yardımcı olduğunu söyledi.

Putin'in ikili görüşmeleri

Kremlin'in açıkladığı programa göre Putin zirve kapsamında Burundi, Namibya, Kenya, Sudan, Madagaskar ve Zimbabve liderleriyle ayrı ayrı görüşüyor. Life.ru, Putin'in zirve boyunca farklı düzeylerde en az 20 görüşme yapacağını yazdı. Görüşmelerin ayrıntıları Kremlin'in açıklamalarıyla netleşecek.

Rusya-Afrika zirvelerinin geçmişi

İlk Rusya-Afrika Zirvesi Ekim 2019'da Soçi'de, ikincisi Temmuz 2023'te Sankt-Peterburg'da yapıldı. Sankt-Peterburg zirvesinde 2023-2026 dönemini kapsayan eylem planı kabul edilmişti; Moskova'da kabul edilecek yeni plan 2027-2029 yıllarını kapsayacak. Zirveye paralel olarak Moskova'da Ekonomik ve İnsani Forum oturumları da düzenleniyor. Rossiyskaya Gazeta'nın aktardığına göre Putin'in bu haftaki programında Moskova'da düzenlenen Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu (GECF) zirvesi de yer alıyor.

Rusya'da 4 Kasım Milli Birlik Günü tatilinde resmî kurumların, bankaların ve göç birimlerinin çalışma düzenini ayrı haberimizde derledik.