Rusya'da yurt dışı pasaportu (zagranpasport) hangi durumlarda verilmiyor? İçişleri Bakanlığı sebepleri sıraladı

Rusya İçişleri Bakanlığı, yurt dışı pasaportu (Rusça zagranpasport) için yapılan başvuruların hangi durumlarda reddedilebileceğini sıraladı. Bakanlığın basın servisi, RIA Novosti'nin sorusu üzerine yaptığı açıklamada, ret sebeplerini başvurunun iki aşamasına göre ayırdı: belgelerin kabul edildiği aşama ve başvurunun incelendiği aşama.

Açıklama, özellikle Rusya'da yaşayan ya da Türkiye'de oturan Rus vatandaşları ve Rus eşi ya da çocuğu olan Türk aileler için pratik önem taşıyor. Yurt dışı pasaportu, Rus vatandaşlarının yurt dışında kimliklerini kanıtlayan temel belge; Türkiye'ye seyahat eden, Türkiye'de ikamet izniyle yaşayan ya da çocuğunu Türkiye'ye getirmek isteyen aileler için bu belgenin zamanında çıkması gerekiyor.

Belgeler kabul edilirken hangi durumda ret geliyor?

Bakanlığın açıklamasına göre başvuru, belgelerin teslim edildiği aşamada şu durumlarda kabul edilmeyebiliyor:

• İç pasaportun geçersiz olması: Başvuranın Rusya içinde kullanılan kimlik niteliğindeki pasaportu (iç pasaport) geçerli değilse, örneğin yaş sınırına gelindiği hâlde değiştirilmemişse.
• Fotoğrafın kurallara uymaması: Başvuruya eklenen fotoğraflar belirlenen ölçü ve niteliklere uygun değilse.
• Askerlik kaydı belgesinin olmaması: Başvuran askerlik çağındaki kişiler kategorisindeyse ve askerlik kaydını gösteren belgeyi sunmamışsa. Bakanlığın saydığı belgeler; askerlik cüzdanı (voyenniy bilet), yoklama belgesi (pripisnoye udostovereniye) ya da askerlik şubesinden (voyenkomat) alınan, belirlenmiş biçimdeki belge.
• Başvurudaki hatalar: Başvuru formunda gerçeğe aykırı bilgi bulunması, formda hata olması ya da formun yanlış doldurulması da belge kabulünde ret sebepleri arasında.

Başvuru incelenirken hangi durumda ret geliyor?

Belgeler kabul edildikten sonra başvurunun incelendiği aşamada da ret kararı verilebiliyor. Bakanlığın açıklamasına göre bu durumlar, kişinin Rusya'dan çıkış hakkının kanunla sınırlandığı hâllerle ilgili:

• Özel önem taşıyan ya da çok gizli bilgilere erişimi olması nedeniyle yurt dışına çıkış hakkı sınırlanmış kişiler,
• Askerlik hizmetine çağrılmış ya da alternatif sivil hizmete yönlendirilmiş kişiler,
• Bir suç nedeniyle şüpheli, sanık ya da hükümlü durumunda olan kişiler,
• Mahkemenin kendisine yüklediği yükümlülükleri yerine getirmeyen kişiler,
• Başvuruda bilerek gerçeğe aykırı bilgi veren kişiler,
• Mahkemece iflasına karar verilmiş kişiler,
• Federal Güvenlik Servisi'nde (FSB) görev yapan ya da FSB'den ayrılmış kişiler.

Bu sebepler, Rusya'da yurt dışına çıkış ve giriş usulünü düzenleyen federal kanunda yer alan çıkış kısıtlamalarıyla örtüşüyor. Bakanlığın açıklaması, başvuru sahiplerinin süreci baştan doğru planlayabilmesi için bu kuralları bir arada aktarıyor.

Pasaport hangi durumlarda değiştirilmeli?

İçişleri Bakanlığı birkaç gün önce de yurt dışı pasaportunun hangi durumlarda yenilenmesi gerektiğini açıklamıştı. Bakanlığın sıraladığı sebepler şöyle:

• Pasaportun geçerlilik süresinin dolması,
• Pasaport sahibinin kişisel bilgilerinin (örneğin evlilik sonrası soyadının) değişmesi,
• Pasaportta hata ya da yazım yanlışı bulunması,
• Sayfaların kirlenmesi ya da hasar görmesi,
• Vize ve damga için boş sayfa kalmaması.

Türk vatandaşıyla evlenip soyadını değiştiren Rus vatandaşları için özellikle ikinci madde önemli: Soyadı değişince önce iç pasaport, ardından yurt dışı pasaportu yenileniyor.

Başvuru nereye yapılıyor, ne kadar sürüyor?

Yurt dışı pasaportu için başvuru, İçişleri Bakanlığı'nın göç işleri birimlerine, çok işlevli hizmet merkezlerine (MFTs) ya da kamu hizmetleri portalı Gosuslugi üzerinden yapılabiliyor. Gosuslugi'den yapılan başvuruda da biyometrik pasaport için fotoğraf çekimi ve teslim sırasında kişinin şahsen gelmesi gerekiyor.

Pasaportun hazırlanma süresi, başvurunun yapıldığı yere göre değişiyor. Kayıtlı ikamet adresinin (propiska) bulunduğu yerde yapılan başvurularda süre genel olarak bir ay. Geçici olarak kayıtlı olunan yerde (mesto prebıvaniya) yapılan başvurularda ise süre daha uzun; bu durumda üç aya kadar sürebiliyor.

Harç ne kadar?

Rusya Vergi Kanunu'nun 333.28. maddesine göre yurt dışı pasaportu harçları şöyle:

• 10 yıl geçerli biyometrik pasaport: 14 yaş ve üzeri için 6 bin ruble, 14 yaş altı çocuklar için 3 bin ruble.
• 5 yıl geçerli eski tip pasaport: 14 yaş ve üzeri için 2 bin ruble, 14 yaş altı çocuklar için 1.000 ruble.

Gosuslugi üzerinden ödemede daha önce uygulanan yüzde 30 indirim 2023'ten bu yana uygulanmıyor; harç tutarı ödeme kanalına göre değişmiyor.

Türk aileler neye dikkat etmeli?

Rus eşi ya da çocuğu olan Türk aileler için birkaç pratik nokta öne çıkıyor:

• Erken başvuru: Türkiye'ye seyahat ya da ikamet izni yenilemesi planlanıyorsa, pasaport süresinin dolmasına birkaç ay kala başvuru yapmak, özellikle geçici kayıtlı olunan yerde başvuruda uzayan süre nedeniyle sorun yaşamamayı sağlıyor.
• Askerlik çağındaki erkekler: Askerlik kaydı belgesi başvuru dosyasında bulunmazsa başvuru kabul edilmiyor; bu belge önceden hazırlanmalı.
• Fotoğraf ve form: Fotoğrafın kurallara uygunluğu ve formun eksiksiz doldurulması, en sık karşılaşılan basit ret sebepleri arasında.
• Soyadı değişikliği: Evlilikten sonra soyadı değişen vatandaşın önce iç pasaportunu yenilemesi gerekiyor; iç pasaport geçersizse yurt dışı pasaportu başvurusu kabul edilmiyor.

Türkiye'de yaşayan Rus vatandaşları, yurt dışı pasaportu işlemleri için Rusya Federasyonu'nun Ankara Büyükelçiliği'ne ve Türkiye'deki başkonsolosluklarına da başvurabiliyor; konsolosluk başvurularında süre ve randevu koşulları temsilciliğin kendi duyurularına göre belirleniyor.

Rusya'da yaşayan Türk vatandaşlarının kendi pasaport işlemleri ise Türkiye'nin Moskova Büyükelçiliği ve Rusya'daki başkonsolosluklar üzerinden yürütülüyor; Rus makamlarının açıkladığı bu kurallar yalnızca Rus vatandaşlarının yurt dışı pasaportunu kapsıyor.