Trump Grönland'ı Alamadı Ama Anahtarını Aldı: Danimarka ile Kalıcı Güvenlik Anlaşması

ABD Başkanı Donald Trump, aylardır gözünü diktiği Grönland için sonunda formülü buldu. Trump, 18 Eylül Cuma günü sosyal medya hesabı Truth Social'dan Danimarka ile anlaşmaya vardığını duyurdu. Adayı satın alamayan ya da zorla alamayan Washington, bu kez tapuya dokunmadan anahtarı teslim almayı tercih etti.

Tapu Danimarka'da, anahtar Washington'da

Anlaşmaya göre dünyanın en büyük adası Danimarka Krallığı'nın parçası olmayı sürdürecek. Grönlandlıların kendi geleceklerini belirleme hakkı da korunuyor. Buna karşılık ABD, adanın güvenliği üzerinde kalıcı kontrol elde ediyor. Amerikan ordusu adada süresiz erişim, üs kurma ve hava sahasını kullanma hakkı kazanıyor. Mevcut üsler gerektiğinde büyütülebilecek. Trump, "adanın uygun bölgesinde" büyük bir askeri varlık kurma sürecine hemen başlanacağını söyledi.

Anlaşmanın dikkat çeken bir maddesi de süresi. Metin, Grönland ileride bağımsızlığını ilan etse bile yürürlükte kalacak şekilde hazırlandı.

Rusya ve Çin'e kapı kapalı

Anlaşma, NATO üyesi olmayan hiçbir ülkenin adada üs kurmasına ya da asker bulundurmasına izin vermiyor. Ayrıca Rusya, Çin ve ABD'nin rakip saydığı diğer ülkelerin Grönland'a güvenliği tehdit edebilecek yatırımlar yapmasını engellemek için tarama mekanizmaları kuruluyor. Washington, Kuzey Kutbu'nda artan Rus ve Çin etkisini uzun süredir en büyük endişesi olarak dile getiriyordu.

Kopenhag ve Nuuk memnun

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın Kuzey Kutbu ve Kuzey Atlantik'te ortak güvenliği güçlendirdiğini söyledi. Grönland hükümetinin başı Jens-Frederik Nielsen de adanın güvenliğini sağlamlaştıracak bir anlaşmaya varılmasından memnuniyet duyduğunu açıkladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise anlaşmayı ulusal güvenlik kaygılarına "kalıcı bir çözüm" olarak nitelendirdi.

Tehditten masaya

Trump daha önce adanın kontrolü için askeri güç kullanmayı dışlamamış, bu çıkışları NATO müttefiki Danimarka'da büyük tepki toplamıştı. Üç hükümetin anlaşmayı gelecek hafta New York'taki BM Genel Kurulu sırasında imzalaması bekleniyor. Görüş sorulmayan tek taraf ise adanın asıl sakinleri olan kutup ayıları oldu.