TÜİK 2026 tarım tahmini: Meyve üretiminde yüzde 60,8 artış, sebzede yüzde 0,8 düşüş bekleniyor; kiraz üretimi yaklaşık 4 katına çıkıyor

Meyvede güçlü toparlanma

TÜİK'in 2026 Bitkisel Üretim 2. Tahmini'ne göre meyveler, içecek ve baharat bitkileri üretim miktarının bir önceki yıla göre yüzde 60,8 oranında artarak yaklaşık 31,5 milyon ton olacağı tahmin edildi. Ürün bazında en büyük artış kirazda bekleniyor: kiraz üretiminin yüzde 289,7 artması, yani yaklaşık dört katına çıkması öngörülüyor. Nektarinde yüzde 114,9, şeftalide yüzde 109,2, elmada yüzde 97,4 artış tahmin ediliyor.

Bu yüksek oranların arkasında 2025'teki düşük baz var. Geçen yıl nisan ayında yaşanan zirai don, başta kiraz, kayısı, elma ve şeftali olmak üzere pek çok meyvede rekolteyi sert biçimde düşürmüştü. 2026'da hava koşullarının daha elverişli gitmesiyle üretim yeniden normal seviyelerine yaklaşıyor.

Sebzede karışık tablo

Toplam sebze üretiminin ise yüzde 0,8 azalarak yaklaşık 33 milyon ton olması bekleniyor. Ürünler arasında farklılık büyük. Hıyarda yüzde 10,2, havuçta yüzde 7,5, beyaz lahanada yüzde 9,1, karnabaharda yüzde 13,7 üretim artışı tahmin edildi. Buna karşılık kuru soğanda yüzde 30,8, kıvırcık marulda yüzde 13, taze soğanda yüzde 12,6, sakız kabakta yüzde 5,2 düşüş öngörülüyor. Mayıs ayındaki birinci tahminde sebze üretiminin 33,3 milyon ton olacağı hesaplanmıştı; ikinci tahminde rakam bir miktar aşağı çekildi.

Tahılda yüzde 30,9 artış

Tahıl üretiminde de güçlü artış bekleniyor. İkinci tahmine göre tahıl üretimi yüzde 30,9 artacak. Mayıs'taki birinci tahminde tahıl üretiminin yüzde 21,7 artışla yaklaşık 41,6 milyon ton olacağı, buğdayda yüzde 26,7 artışla 22,8 milyon ton, arpada yüzde 50 artışla 9 milyon ton üretim olacağı, mısırda ise yüzde 5,9 düşüşle 8 milyon tona inileceği öngörülmüştü. İkinci tahmin, hasat sonrası verilerle bu beklentinin yukarı yönlü güncellendiğini gösteriyor.

Fiyatlara etkisi ne olur?

Meyve üretimindeki sıçrama, geçen yıl dondan sonra çok yükselen meyve fiyatları açısından tüketicinin lehine bir tablo çiziyor; arzın artması pazar ve market fiyatlarını aşağı çekebilir. Üretici açısından ise durum farklı: bol rekolte yılında tarladan çıkış fiyatlarının düşmesi, yükselen gübre, mazot ve işçilik maliyetleri karşısında çiftçinin gelirini sıkıştırabiliyor. Kuru soğandaki yüzde 30,8'lik düşüş ise önümüzdeki aylarda soğan fiyatlarının izlenmesi gereken kalemlerden biri olacağını gösteriyor.

Kesin rakamlar ne zaman?

TÜİK, 2026 yılının kesinleşmiş bitkisel üretim istatistiklerini ilerleyen aylarda açıklayacak. Açıklanan rakamlar tahmin niteliğinde olduğu için hasadın tamamlanmasıyla değişebilir.