Alışveriş duası

Alışverişte bereket ve helal kazanç dilemek için okunan kısa bir duadır. Esnaf dükkânını açarken, müşteri alım satım yaparken ya da bir pazarlığı tamamlarken okunabilir.

Ne zaman ve nasıl okunur

Alım satım işine başlarken ya da bir anlaşma yapıldıktan sonra "Allâhümme bârik lenâ fî safkatinâ" (Allah'ım, alışverişimizi bereketli kıl) denir. Çarşıya ve pazara girerken ise Tirmizî'de yer alan şu zikrin okunması tavsiye edilir: "Lâ ilâhe illallâhü vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü, yuhyî ve yümît, ve hüve hayyün lâ yemût, biyedihi'l-hayr, ve hüve alâ külli şey'in kadîr."

Kaynağı

Çarşı zikri, Hz. Ömer'den nakledilen ve Tirmizî'nin Daavât bölümünde yer alan bir rivayete dayanır; hadis âlimleri senedi hakkında farklı değerlendirmeler yapmıştır. Peygamber Efendimizin, kendisine koyun alan Urve el-Bârikî'nin alışverişine bereket duası ettiği de Buhârî'nin Menâkıb bölümünde nakledilir. Sayfadaki kısa dua ise belirli bir hadis lafzı olarak değil, bu anlamdaki genel bir bereket duası olarak okunmaktadır.

Ticarette bereketin şartları

Hadislerde alışverişte bereketin dua kadar dürüstlüğe bağlı olduğu vurgulanır. Peygamber Efendimiz, alıcı ve satıcı doğru söyler ve malın kusurunu açıklarsa alışverişlerinin bereketleneceğini, yalan söyler ve kusuru gizlerlerse bereketin kalkacağını bildirmiştir (Buhârî, Büyû'; Müslim, Büyû'). Bir başka hadiste "Satarken, alırken ve alacağını isterken müsamahakâr davranan kula Allah rahmet etsin" buyrulmuştur (Buhârî, Büyû').

Sık sorulan sorular

İnternetten alışverişte de okunur mu? Duanın amacı kazancın helal ve bereketli olmasıdır; alışverişin yapıldığı yer fark etmez.

Esnaf dükkânı açarken ne der? Besmele ile başlamak, bu duayı ve çarşı zikrini okumak yaygındır. Ölçü ve tartıda doğruluk ise Kur'an'ın özellikle üzerinde durduğu bir konudur (Mutaffifîn, 1-3).

Dua ederken dikkat edilecekler

Duaya Allah'a hamd ve Peygambere salavatla başlamak tavsiye edilmiştir (Tirmizî, Daavât). Peygamber Efendimiz, "Dua ettim de kabul olunmadı" diyerek acele etmedikçe kişinin duasının kabul edileceğini bildirmiştir (Buhârî, Daavât; Müslim, Zikir). Duanın Arapça lafzını bilmeyen kimse aynı anlamı Türkçe olarak da dile getirebilir; namaz dışındaki dualar her dilde yapılabilir.

Ticaret ahlâkı

Peygamber Efendimiz, doğru ve güvenilir tacirin âhirette peygamberler, sıddıklar ve şehitlerle birlikte olacağını bildirmiştir (Tirmizî, Büyû'). Kur'an da karşılıklı rıza ile yapılan ticareti meşru sayar ve birbirinin malını haksız yere yemeyi yasaklar (Nisâ, 29).

Borç ve veresiye: Kur'an, vadeli borçların yazılmasını ve şahit tutulmasını öğütler (Bakara, 282).